Lập lại cân bằng tâm linh, thư giãn và thân thiện với môi trường là những đặc trưng cơ bản của loại hình du lịch này. Việt Nam cũng có nhiều tiềm năng để phát triển ZT.

Nguồn gốc và sự phát triển của ZT

Các phương pháp luyện tập yoga của Ấn Độ giáo cổ xưa nhằm tiếp cận với cõi vô thức đã xuất hiện khoảng 3.000 - 3.500 năm trước là xuất phát điểm của thiền. Khoảng 2.500 năm trước, đức Phật Thích Ca Mâu Ni khi áp dụng Dhyana vào tu tập Phật pháp đã sáng tạo dòng thiền đầu tiên trong lịch sử minh triết phương Đông có tên là thiền Thiên Trúc.

Khoảng năm 520 CN, tức là 1.000 năm sau khi xuất hiện dòng thiền Thiên Trúc Ấn Độ, vị sư tổ đời 28 của dòng thiền Thiên Trúc là Bồ Đề Đạt Ma sang truyền đạo ở Trung Quốc. Sự kết hợp giữa Dhyana và đạo Lão đã làm xuất hiện Thiền Tông Trung Hoa, được gọi là Ch'an (hoặc T'an).

Đến đất nước Phù Tang, Ch'an gặp được mảnh đất màu mỡ để bén rễ xanh cây, đó là Thần đạo (Shinto) - một trong các tôn giáo cổ xưa nhất thế giới. Shinto là sản phẩm của nền văn hóa nông nghiệp Nhật Bản, vốn gắn chặt và phụ thuộc vào thiên nhiên, hơn nữa lại là một thiên nhiên đầy rủi ro động đất, núi lửa, trượt lở đất đá...

Vì thế Shinto còn được gọi là "Tôn giáo kính thờ thiên nhiên". Ngoài những lễ nghi và tập tục, Shinto còn là sự biểu cảm sức mạnh và vẻ đẹp tự nhiên. Sự kết hợp giữa Ch'an Trung Quốc và Shinto Nhật Bản tạo ra Zen (thiền Nhật Bản). Ngày nay, Zen trở thành phổ biến và là thuật ngữ tiếng Anh chính thức của thiền.

Zen không chỉ là cách tụ tập của Phật giáo mà còn là một lối sống có triết lý giản dị nhưng thâm trầm, đậm sắc thái Nhật Bản hàng ngàn năm trở lại nay của phần đông dân chúng. Zen đi vào nhiều mặt của đời sống Nhật Bản như điêu khắc, nghệ thuật tranh mặc hội (Sumiye), xây dựng các công viên thiền (ví dụ điển hình là công viên đá Royanji ở Kyoto). Tầm cao của lối sống Nhật mang đậm phong cách thiền là võ sĩ đạo (Bushido)...

Sự phát triển ZT trên cơ sở một xã hội có phong cách sống thiền đã khiến thiên nhiên Nhật Bản được bảo vệ rất tốt. Chính Hội Các đền thờ Shinto là tổ chức đầu tiên đề xuất việc bảo vệ môi trường ở đất nước này.

Khả năng phát triển ZT ở Việt Nam

Vốn là một đất nước nông nghiệp truyền thống lâu đời, người Việt có tín ngưỡng tôn kính thiên nhiên qua phong tục thờ các nữ thần như nữ thần rừng núi (Thánh Mẫu Thượng ngàn), nữ thần mây (Pháp Vân), nữ thần sấm (Pháp Điện), nữ thần mưa (Pháp Vũ), nữ thần nước (Bà Thủy/Thoải), phong tục cúng thần cây đa, ma cây gạo... Những hình thức tín ngưỡng cổ xưa này có nhiều nét tương đồng với Shinto của Nhật và là mảnh đất thuận lợi tiếp nhận các đợt sóng thiền du nhập vào nước ta qua chiều dài lịch sử dân tộc.

Chưa thể nói rằng ZT đã thật sự xuất hiện ở Việt Nam, nhưng với dấu ấn thiền đậm nét trong tầm sâu văn hóa dân tộc, với nguồn du khách ngày càng tăng trong bối cảnh hội nhập toàn cầu, chắc chắn ZT sẽ là loại hình du lịch đầy hứa hẹn.

Gốm méo ở Phù Lãng - một điểm du lịch của ZT

Làng gốm Phù Lãng nằm trên những quả đồi thấp, trải dài xuống các vạt phù sa hẹp trên bờ phải sông Cầu thuộc huyện Quế Võ - Bắc Ninh. Từ lâu, Phù Lãng đã nổi tiếng trong và ngoài nước nhờ những sản phẩm gốm méo.

Gốm méo Phù Lãng ngày càng được ưa chuộng, không chỉ trong các hộ gia đình mà cả ở những khách sạn sang trọng. Các sản phẩm gốm méo thu hút tâm trí người chiêm ngưỡng đến kỳ lạ. Chúng không hề hoàn hảo, không kiêu sa, nhưng rất thực như cuộc sống.

Chúng minh chứng một triết lý của thiền học cho rằng trong đời không có gì hoàn hảo, rằng hoàn hảo là khô cứng, chính những gì không hoàn hảo mới thật sự hoàn hảo, vì chúng là đời thực, hơn nữa mỗi sản phẩm là duy nhất trong thế giới này. Và cũng chính từ chỗ thiếu hoàn hảo đó đã phát sinh sự sáng tạo, sự đa dạng đến vô cùng... tạo nên vẻ đẹp của cuộc sống.

Làng gốm Phù Lãng đón tiếp ngày càng đông không chỉ khách hàng mà cả khách du lịch. Phù Lãng trở thành một điểm sáng giá trong loại hình du lịch ZT mới mẻ, nhất là nó lại nằm trên đường từ Hà Nội đi Yên Tử - quê hương của Trúc Lâm Thiền Tông.

Theo baodulich